İşbirlikli Öğrenme Kuramı
İş birliğine dayalı öğrenme metodu
(cooperative learning), “ortak öğrenme amaçlarını maksimum düzeyde
gerçekleştirmek üzere öğrencilerin küçük gruplar hâlinde (2-4 kişilik) iş
birliği içerisinde birlikte çalışması esasına dayalı interaktif bir
öğrenme-öğretme metodu” olarak tanımlanmaktadır. Her grup yapısı işbirlikli
öğrenme için uygun olmayabilir. Yani
işbirliğine dayalı öğrenmenin etkili ve verimli olmasını garanti etmez. Mesela ilkokullarda yapılan “küme
çalışması” uygulamasından istenilen
verimin elde edildiğini iddia etmek zordur.
Çünkü bu tür durumlarda grup
içinde öğrenciler arasında uyumsuzluk ve anlaşmazlıklar yaşanabilmektedir. İşbirlikli öğrenme, öğretmenin yönergelerini
izlemenin, mekanik bir beraber çalışmanın ötesindedir. Hareketlerin arkasında
düzenli bir çevre ve sağlam bir arkadaşlık vardır. (isbirlikli-ogrenme-kurami/5251348#, 2013)
İşbirlikli Öğrenme ile Geleneksel Öğrenme Arasındaki
Farklar
|
İşbirlikli Öğrenme
|
Geleneksel Öğrenme
|
|
Grup üyeleri arasında olumlu bir bağ vardır. Gruptaki
her bir çocuk bireysel olarak hedeflerine ancak diğer çocuklarda başarılı
olursa ulaşabilirler.
|
Grupta olumlu bağlılık gözlenmez.
|
|
Gruplar yetenek, cinsiyet, ırk, sosyal ve kişilik
özellikleri açısından karmadır. Böyle
bir gruplama engelli ve zayıf öğrencilerin sınıfta bir yeri olmasını sağlar.
|
Heterojen grup yapısı oluşturmaya dikkat edilmez.
Homojen bir grup yapısı gözlenir.
|
|
Liderlik grup üyeleri arasında paylaşılır.
|
Grubu yönlendiren bir lider vardır.
|
|
Grup sorumluluğu vardır. Grup üyeleri birbirlerinin
öğrenme sorumluluğunu taşırlar.
|
Üyeler nadiren diğerlerinin öğrenmesi için sorumluluk
duyarlar. Bireysel sorumluluk vardır.
|
|
Her üyenin en iyi derecede öğrenebilmesi için üyeler
arasında iyi çalışma ilişkilerinin yapılandırılması amaçlanır. Gruptan çıkmış
tek bir ürüne vurgu yapılır.
|
Çoğunlukla tek başına çalışma vardır. Grup üyeleri
bireysel ürünler ortaya koyarlar.
|
|
Sosyal beceriler doğrudan öğretilir (liderlik, iletişim
yeteneği, karar verme, grup içi çatışmaların çözümü, paylaşma gibi)
|
Sosyal becerilere daha az önem verilir. Bireyler arası
ilişkiler ve küçük grup becerileri genellikle
yanlış biçimlendirilir, yarışma vardır.
|
|
Öğretmen gözlemci ve katılımcı olarak, grup sürecinde
ortaya çıkan sorunları çözer ve yönlendirmeler yaparak dönüt verir.
|
Öğretmen gruba nadiren karışır, gözlemlerde bulunur,
gruba önem vermez, bireysel çalışmalar değerlendirilir
|
İşbirlikli Öğrenmenin Nitelikleri
- Başarmak için daha fazla çaba : Bu durum, tüm çocukların üstün başarı ve üretici olmaları, zamanı iyi değerlendirme, üst düzeyde muhakeme ve düşünme yeteneğine sahip olmaları durumunu içerir.
- Çocuklar arasında daha olumlu ilişkiler : Karşılıklı ilişkilerde güven, farklılıkları ve birleşimleri anlayışla karşılama, bireysel ve akademik desteğin alınması bu kapsamdadır.
- Daha fazla psikolojik destek : Genel psikolojik rahatlama, sosyal gelişme, kendine güven, olumsuzluk ve strese karşı koyma yeteneğini içerir.
İşbirlikli Öğrenme Grupları
Çocuklar belli amaçları paylaşmak
üzere bir araya gelerek işbirlikli öğrenme gruplarını oluştururlar. Bunlar üç
şekilde oluşabilir : (İŞBİRLİKLİ ÖĞRENME, 2013)
1. Formal işbirlikli öğrenme grupları : Bu tür gruplar bir ders saati veya birkaç hafta süreli
olarak oluşturulabilirler. Öğrenciler bizzat katılarak materyali organize eder,
açıklar, özetler ve mevcut kavramlar ile birleştirir.
2. İnformal işbirlikli öğrenme grupları : Birkaç dakika ile bir ders arasında değişen süreler için
oluşturulur. Bu sistem konuşma, gösteri, film ve video gibi doğrudan öğrenmede
kullanılır. Öğrencilerin dikkatlerinin öğretilmek istenen materyale çekilmesi
amaçlanır.
3. İşbirliği esaslı gruplar : Bunlar uzun sürelidir (en az bir yıl). Heterojen
gruplardır. Üyelik kalıcıdır. Yardımlaşma, teşvik, akademik gelişmeye yardım
vardır. Uzun dönemli sorumluluk yükleyen ilişkiler oluşturulur.
